
عملکرد پلکها برای قاب چشم و محافظت از بینایی شما بسیار مهم است. افتادگی پلک که به آن پتوز نیز گفته میشود به افتادگی یک یا هر دو پلک فوقانی اشاره میکند. در “پتوز پلک”، لبه پایینی پلک که مژهها به آن متصل هستند، پایین میآید تا بخشی از دید فرد را بپوشاند. پزشکان می توانند این مشکل را با ترمیم ماهیچهای که از پلک حمایت میکند، اصلاح کنند. هدف از عمل افتادگی پلک این است که موقعیت پلک خود را بازیابی کنید تا ظاهری هوشیار و با طراوت ایجاد کنید که همچنان طبیعی است.
افتادگی پلک چیست؟
افتادگی پلک یا پتوز ممکن است نشان دهنده عضله ضعیفی باشد که با آن متولد شده اید. یا ممکن است در نتیجه مالش مکرر چشم، استفاده از لنزهای تماسی، ضربه، جراحی چشم یا حتی افزایش سن رخ دهد. پتوز پلک اغلب یک مشکل به آرامی پیشرونده است که در آن عضله اصلی بالابرنده پلک تا حدی از اسکلت پلک جدا می شود. با این حال، سایر علل جدی تر عبارتند از ضعف پیشرونده عضله یا عصب کنترل کننده عملکرد عضله، و بنابراین هر پتوز پلک باید توسط چشم پزشکی در خیابان شریعتی حاذق ارزیابی شود تا مطمئن شود مشکل اساسی جدی وجود ندارد.
پلک ها می توانند به روش های مختلف افتادگی داشته باشند. گاهی اوقات افتادگی خفیف است و مشکلی ایجاد نمی کند. با این حال، در موارد دیگر، پلک ممکن است به اندازه ای افتاده باشد که مردمک را بپوشاند و دید فرد را محدود کند. بنابراین فرد به عمل افتادگی پلک احتیاج دارد.
اگر فردی دارای افتادگی جزئی در پلک های خود باشد، مشکل اغلب زیبایی است. این ممکن است به این معنی باشد که فرد از ظاهر پلک خود ناراضی است، اما پتوز روی عملکرد چشم او تأثیر نمی گذارد. وقتی پلک بیشتر میافتد، مشکل ممکن است عملکردی شود و احتمالاً توانایی دیدن فرد را محدود کند.
علت افتادگی پلک چیست؟
دلایل مختلفی برای پتوز پلک وجود دارد. شایعترین شکل پتوز ناشی از کشش عضله است که پلک را به مرور زمان بالا و پایین میبرد. اگرچه این امر معمولاً میتواند به عنوان بخشی از تغییرات مرتبط با افزایش سن رخ دهد که چشمها را درگیر میکند. برخی از علل شایع دیگر پتوز پلک میتواند مواردی مانند مالش بیش از حد، ضربه به چشم یا پلک، استفاده از لنز تماسی، جراحی قبلی چشم یا پلک، چشم یا عفونت پلک، یا حتی برآمدگی پلک بالایی که می تواند رشد کند و پلک را سنگین کند.
روند طبیعی پیری به کاهش حجم استخوان و بافت نرم در طول زمان کمک میکند. و این کاهش حجم اطراف چشم گاهی اوقات باعث افتادگی پلک فوقانی میشود. و فرد نیاز به عمل افتادگی پلک پیدا کند.

شکل دیگری از پتوز پلک می تواند مادرزادی (از بدو تولد) باشد. به این معنی که از زمان تولد یا مدت کوتاهی پس از آن وجود دارد. شایع ترین شکل پتوز مادرزادی معمولاً شامل رشد ضعیف عضله طبیعی پلک است.
این ضعف عضلانی باعث می شود که وضعیت پلک بالایی بسیار پایین تر از سمت دیگر بنشیند. به طور معمول، با این شکل از پتوز، به نظر می رسد که پلک آسیب دیده دارای چین و چروک پلک طبیعی نیست. که باعث می شود ظاهر آن به طور قابل توجهی از طرف دیگر متفاوت به نظر برسد.
همچنین اشکال دیگری از پتوز پلک مادرزادی (از بدو تولد) یا دوران کودکی وجود دارد که ممکن است همچنان عملکرد طبیعی ماهیچه پلک را حفظ کند. اما در این موارد، عضله تا حدودی کشیده می شود، شبیه به شکل اکتسابی بزرگسالان.
مزایای عمل افتادگی پلک چیست؟
پتوز پلک مادرزادی (از بدو تولد) در کودک باید توسط چشم پزشک کودکان ارزیابی شود تا مشخص شود که آیا پلک به طور قابل توجهی دید کودک را مسدود می کند یا خیر. برای کودکان خردسال، هر شرایطی که باعث شود بینایی به هر دلیلی به طور قابل توجهی مختل شود، می تواند منجر به خطر ابتلای کودک به وضعیتی به نام آمبلیوپی یا تنبلی چشم در کودکان شود.
اگر این عارضه در دوران حساس دوران کودکی به طور مناسب درمان نشود، ارتباطات طبیعی بین چشم و مغز هرگز به درستی ایجاد نخواهد شد و کودک ممکن است هرگز بینایی طبیعی در چشم آسیبدیده نداشته باشد، حتی اگر چشم سالم باشد.
در هر دو شکل پتوز پلک که در بالا توضیح داده شد، پلک آسیب دیده همیشه افتاده است. معمولاً در این حالت، بدن شما سعی میکند افتادگی پلک را با کشیدن قویتر با عضلات ابرو/پیشانیتان در همان سمت جبران کند. این کار به بلند کردن افتادگی پلک کمی بالاتر کمک می کند و در برخی موارد می تواند به بهبود بینایی کمک کند. گاهی اوقات، بیماران ممکن است پتوز پلک را به صورت بدتر شدن در اواخر روز توصیف کنند و این ممکن است نشانه ای از خستگی عضلات ابروو پیشانی باشد.

از عمل افتادگی پلک چه انتظاری باید داشته باشم؟
در طول مشاوره، دکتر ممکن است از برخی بیماران بخواهد که تعدادی عکس قدیمی را برای بررسی او بیاورند. اگر قبلا جراحی چشم یا پلک انجام داده اید، چه برای اهداف عملکردی یا زیبایی، مهم است که جزئیات جراحی قبلی خود را بدانید.
اگر قبلا ترومای صورت، سینوس یا جراحی بینی داشتهاید، این اطلاعات نیز ممکن است بخش مهمی از ارزیابی شما باشد. در برخی موارد، بهترین متخصص چشم از شما درخواست میکند که سوابق جراحی گذشته شما را در صورت موجود بودن بررسی کند تا نوع جراحی ترمیم پتوز را که بهترین مزیت را برای شما به ارمغان میآورد، تعیین کند.
در برخی موارد، جایی که یک پلک بیشتر از طرف دیگر پتوز دارد، عمل افتادگی پلک (Drooping eyelid surgery) برای افتادگی پلک میتواند خطر ایجاد افتادگی پلک در سمت دیگر را داشته باشد. این به عنوان اثر شاه ماهی (Herring effect) شناخته می شود. و توسط همان قسمتی از مغز کنترل می شود که به هر دو چشم اجازه می دهد هنگام نگاه کردن به جهات مختلف با هم حرکت کنند.
برای برخی از بیماران، ممکن است ایجاد این عارضه جانبی قبل از جراحی با انجام آزمایشهای خاص در مطب پیشبینی شود. در موارد دیگر، ایجاد افتادگی در پلک دیگر تا حدودی کمتر قابل پیش بینی است. اگر این اثر پس از جراحی ترمیم پتوز که فقط برای یک چشم انجام می شود رخ دهد، می توان برای رفع این مشکل افتادگی نیز برای چشم دیگر، جراحی ترمیم پتوز را برنامه ریزی کرد.
روش عمل افتادگی پلک چیست؟
اگر شما بیمار مبتلا به پتوز پلک هستید، جراحی افتادگی پلک میتواند چشمان شما را بازتر و هوشیارتر نشان دهد. و به طور چشمگیری ظاهر خسته یا پیر را بهبود بخشد. این جراحی همچنین میتواند ظاهر چشم های شما را درخشان کند و به ارائه ظاهری جوانتر، شادابتر و پرانرژی به چهره شما کمک کند.
برای اکثر اشکال اکتسابی پتوز پلک، دکتر معمولا از یک روش داخلی یا خارجی برای عمل افتادگی پلک استفاده می کند. تصمیم گیری در مورد اینکه کدام روش برای شرایط خاص شما بهترین است بستگی به اندازه گیری های مختلف پلک دارد. و توسط جراح در زمان مشاوره شما گرفته می شود.
در طول این بازدید، متخصص چشم در مورد تمام گزینههای درمانی شما صحبت خواهد کرد. و توصیه های خود را در مورد جراحی ارائه خواهد کرد. همه بیماران کاندیدای خوبی برای انواع خاصی از جراحی افتادگی پلک نیستند. باتوجه به شرایط شما، دکتر خوب برای افتادگی پلک ممکن است در طول ویزیت مطب شما از قطره چشمی استفاده کند. تا تخمینی از بهبود ارتفاع پلک شما با عمل افتادگی پلک بدست آورد.
این قطره گاهی اوقات می تواند باعث گشاد شدن موقت مردمک چشم شما شود. اگرچه نباید مانند زمانی که چشمان خود را به طور کامل برای معاینه چشم گشاد می کنید، بینایی شما را تحت تاثیر قرار دهد. اثرات این قطره فقط موقتی است و می تواند تا چند ساعت باقی بماند.
رویکرد داخلی به جراحی افتادگی پلک
پس از قرار دادن تزریق های بی حس کننده در پلک(های) آسیب دیده، بهترین جراح پلک مقدار بافت سطح داخلی پلک را به دقت اندازه گیری میکند. بافت عضلانی سطح داخلی پلک بخیه شده و کوتاه میشود. تا پلک را لیفت کند. بخیههایی که برای این روش استفاده میشود کاملا قابل جذب بوده و نیازی به برداشتن ندارند. معمولاً در طول این روش هیچ برشی روی پوست خارجی ایجاد نمیشود و بنابراین، این روش عموماً خطر کمتری برای ایجاد جای زخم قابل مشاهده دارد.

رویکرد خارجی به عمل افتادگی پلک
پس از قرار دادن تزریق بیحسی در پلک(های آسیب دیده)، دکتر خوب برای افتادگی پلک برش را دقیقا در مناسبترین چین پلک ایجاد میکند. تا بهترین تقارن را بین هر دو طرف ایجاد کند. این قرار دادن دقیق، برش را در چین پلک پنهان میکند. تا زمانی که چشمان شما باز هستند، عملاً غیرقابل تشخیص باشد. جراح عضله بالابرنده را که پلک را حرکت میدهد با ظرافت ایزوله میکند و سپس این عضله پیشرفته و سفت می شود تا اثر لیفتینگ روی کل پلک فوقانی ایجاد شود که باعث باز شدن چشم می شود.
موقعیت و کانتور پلک به دقت مورد ارزیابی قرار می گیرد تا بهترین تقارن را در سمت دیگر ایجاد کند و سپس عضله در موقعیت جدید خود ثابت می شود. پس از آن حالت چین پلک مورد نظر تنظیم و سپس بخیه هایی در پوست برای بستن برش گذاشته می شود. بخیه های پوستی معمولاً برای حدود یک هفته در جای خود باقی می مانند و به راحتی در مطب با کمترین ناراحتی یا بدون هیچ ناراحتی برداشته میشوند.

عمل پتوز مادرزادی
برای موارد پتوز مادرزادی با رشد ضعیف عضله پلک، یا در برخی موارد ضربه یا فرآیندهای بیماری که عضله پلک به درستی عمل نمی کند، ممکن است به اشکال دیگر جراحی افتادگی پلک برای بالا بردن موفقیت آمیز پلک به نقطه ای نیاز باشد. جایی که بینایی به طور قابل توجهی بهبود یافته است.
برای بسیاری از این موارد، ممکن است نیاز باشد که از مواد پیوند به عنوان بند استفاده شود تا به اتصال پلک ضعیف یا ناکارآمد به عضله پیشانی در همان سمت کمک کند. سپس این اتصال می تواند به بیمار اجازه دهد تا از عضله پیشانی یا ابرو برای کمک به بالا بردن پلک تا جایی که بینایی بهبود می یابد استفاده کند.
بعد از عمل افتادگی پلک چه انتظاری باید داشته باشم؟
اگرچه جراحی افتادگی پلک به عنوان یک راه حل دائمی برای پتوز پلک در نظر گرفته شده است. در برخی موارد، پتوز پلک می تواند به مرور زمان عود کند. در بیشتر موارد، اگر این اتفاق بیفتد، میتوان یک جراحی اصلاحی افتادگی پلک انجام داد.
همچنین درک این نکته مهم است که در حالی که می توان انتظار داشت که جراحی پلک شرایط خاصی را برای همیشه اصلاح کند. بدن شما به طور طبیعی به پیری ادامه میدهد. محافظت مادامالعمر در برابر آفتاب و مراقبت خوب از پوست ابزارهای مهمی هستند که به حفظ نتایج شما نیز کمک میکنند.
با توجه به ماهیت پیچیده شرایط پتوز پلک و ارتباطات عصبی پیچیده بین مغز و پلک ها، تخمین زده میشود حدود 10 تا 15 درصد از تمام بیمارانی که تحت عمل جراحی افتادگی پلک قرار میگیرند، ممکن است به نوعی از روش لمس کردن نیاز داشته باشند.
به طور معمول، اگر نیاز به یک روش لمسی باشد، این عمل به عنوان یک روش مطب در چند هفته اول پس از جراحی اولیه انجام میشود. در این موارد، مقدار کمی بیحسی موضعی به پلک آسیبدیده تزریق میشود. و زخم از طریق همان برش مجددا باز میشود تا موقعیت عضلانی یا خط پلک تنظیم شود.
سپس برش پوست یک بار دیگر با دقت بخیه می شود. اگر یک روش لمسی انجام شود، معمولاً زمان بیشتری برای دوره بهبودی لازم است.
توجه
برای همه بیماران مبتلا به پتوز پلک مهم است که بدانند که عمل افتادگی پلک به خودی خود کاری برای اصلاح، شکل دادن، تراشیدن یا برداشتن پوست اضافی، چربی یا پری پلک بالایی شما انجام نمیدهد. در برخی موارد، اگر قبلاً مقداری پوست اضافی در پلکهای بالایی وجود داشته باشد، ظاهر این پوست به طور بالقوه میتواند پس از جراحی افتادگی پلک بارزتر شود.
هدف اصلی همه انواع عمل افتادگی پلک، بالا بردن ارتفاع واقعی لبه پلک است تا چشمها بیشتر باز شوند. اگر در مورد ظاهر زیبایی پوست اضافی در پلک بالایی خود نگران هستید، باید این نگرانی ها را در زمان مشاوره با دکتر در میان بگذارید.
بهبودی پس از جراحی افتادگی پلک چگونه است؟
عمل افتادگی پلک به طور کلی روشی بسیار ایمن و نسبتاً بدون درد است. تحمل درد در بین بیماران می تواند به طور قابل توجهی متفاوت باشد. با این حال، جراح به طور معمول توجه دقیقی به حساسیت های فردی بیمار در این ناحیه حساس اطراف چشم نشان می دهد. به طور معمول، اگر بعد از جراحی افتادگی پلک ناراحتی وجود داشته باشد، معمولاً بیشتر مربوط به بیماری خشکی چشم است. دکتر در طول مشاوره جراحی شما زمان قابل توجهی را با شما صرف بحث در مورد عوامل خطر خشکی چشم، همراه با اقدامات پیشگیرانه ای میکند که به شما توصیه میکند تا مطمئن شوید که در طول فرآیند بهبودی راحتترین زمان و کمترین میزان ناراحتی را خواهید داشت.
خشکی چشم
خشکی چشم شایعترین عارضه جانبی هر جراحی پلک است. دکتر آرش میرمحمد صادقی معمولاً به همه بیماران عمل افتادگی پلک توصیه میکند که حداقل سه تا چهار بار در روز قبل و بعد از جراحی پلک از اشک مصنوعی یا قطرههای روانکننده بدون نسخه استفاده کنند تا بهترین نتیجه و راحتی داشته باشند. بسته به میزان خشکی، دکتر ممکن است پماد روان کننده شبانه را برای داخل چشم نیز توصیه کند.
برای اطلاعات بیشتر در مورد علت خشکی چشم، به صفحه مربوط به آن مراجعه کنید.
موقعیت ابرو
موقعیت ابروی شما اغلب تحت تاثیر موقعیت پلکهای شما قرار میگیرد. در بسیاری از موارد، عضله ابرو سعی میکند پلکی که دارای پتوز است را با کشیدن قویتر از همان طرف جبران کند. اغلب، یک بیمار ممکن است حتی متوجه نشود که این اتفاق می افتد. گاهی اوقات، بیمارانی که متوجه پتوز پلک خود نمیشوند، ممکن است ابتدا متوجه تفاوت در موقعیت ابرو شوند، یا ممکن است متوجه شوند که چگونه یک پلک ممکن است پوست زیر ابرو بیشتری نسبت به پلک دیگر داشته باشد. بعد از عمل افتادگی پلک، موقعیت ابرو ممکن است تغییر کند.
کبودی و تورم
جراحی باید برای زمانی برنامه ریزی شود که بتوانید حداقل یک تا دو هفته استراحت کنید. اجتناب از هرگونه فعالیت شدید، بلند کردن اجسام سنگین، یا خم شدن در این مدت برای جلوگیری از عوارض و ارتقای بهترین وضعیت درمانی مهم است. باتوجه به درجه پتوز پلک شما، نوع عمل انجام شده و میزان پتوز پلک اصلاح شده، بیماران می توانند زمان بهبودی تا حدودی متغیری داشته باشند. برای بیماران معمولی که تحت عمل افتادگی پلک قرار میگیرند، بیشتر تورم و کبودی معمولاً در چند هفته اول پس از جراحی بهبود مییابد.
همچنین مهم است که حداقل دو هفته قبل از جراحی از مصرف هرگونه دارو یا مکمل رقیق کننده خون خودداری کنید.
لطفا توجه داشته باشید: اگر به دلایل پزشکی توسط پزشکتان داروی رقیق کننده خون مصرف کردهاید، باید قبل از قطع این گونه داروها از پزشک خود اجازه بگیرید. دکتر آرش میرمحمد صادقی هرگز به هیچ بیمار دستور نمیدهد که بدون مشورت با پزشک اولیه، مصرف داروهای رقیق کننده خون را متوقف کند.
خلاصه کلام
هنگامی که فردی دچار افتادگی پلک می شود (که در اصطلاح پزشکی به پتوز نیز شناخته میشود)، افتادگی پلکهای او شروع به پوشاندن مردمکها میکند. و همیشه خسته یا خواب آلود به نظر میرسد. عمل افتادگی پلک که به عنوان اصلاح پتوز پلک نیز شناخته میشود، یک روش جراحی است که برای بلند کردن افتادگی پلک استفاده میشود.
