روش های درمان انحراف چشم

درمان انحراف چشم یا استرابیسم عموما شامل عینک ، لنزهای منشوری، درمان های بینایی و جراحی می باشد . خوشبختانه در حوزه استرابیسم روش های درمانی جدید و موثری ارائه شده است. و اگر انحراف چشم یا استرابیسم به موقع تشخیص داده شود و درمان شود اغلب با نتایج بسیارخوبی همراه است. روش های درمانی زیادی برای بهبود انحراف چشم یا استرابیسم وجود دارد . به برخی از رایج ترین آنها در ادامه اشاره شده است.

روش های موثر درمان انحراف چشم

درمان انحراف چشم بستگی به نوع و شدت آن دارد. این اختلال معمولاً با استفاده از روش‌های زیر قابل درمان است:

1. عینک یا لنزهای تماسی

استفاده از عینک یا لنزهای تماسی ممکن است تنها درمان برای افراد مبتلا به انحراف چشم یا استرابیسم باشد. در واقع لنزهای منشوری از یک طرف ضخیم تر از طرف دیگر هستند و میزان نور ورودی به چشم را تغییر می‌دهند. این لنزها میزان چرخش چشم برای مشاهده اشیا را کاهش می‌دهند.

2. بینایی درمانی

پزشک اپتومتریست ممکن است برای درمان انحراف چشم استرابیسم و هماهنگی بین چشم ها یکسری تمرینات برای شما تجویز کند . این تمرینات به چشم ها و مغز آموزش می دهد تا به طور هماهنگ با یکدیگر کار کنند در نتیجه با بهبود مشکلات حرکت چشم و تمرکز چشم ارتباط بین مغز و چشم تقویت می‌شود. این تمرینات را شما می‌توانید در منزل و یا در هنگام کار انجام دهید. انجام درست تمرینات، کمک موثری به شما می‌کند.

3. درمان تزریق دارویی

استفاده از سم بوتولینوم نوع A و تزریق بوپیواکائین در عضلات خارج چشمی برای اصلاح انحراف چشم یا استرابیسم در درمان های دارویی به کار می‌رود. این روش در درمان ازوتروپی نوزادی و سازگار ، یک اقدام موقت در استرابیسم فلجی و جلوگیری از انقباض عضلانی ثانویه استفاده می‌شود. طی تحقیقاتی که انجام شده است استفاده از بوپیواکائین ، انحراف چشم یا استرابیسم را با افزایش قدرت عضله اصلاح می‌کند.

4. جراحی عضلات چشم

روش جراحی برای بهبود انحراف چشم یا استرابیسم می تواند طول یا موقعیت ماهیچه های چشم را تغییر دهد. این جراحی را می توان در طیف وسعیعی از بیماری ها مانند فلج عصب ششم و سوم ، DRS و نقص ارتفاع تک چشمی استفاده کرد.

درباره برگشت انحراف چشم بعد از عمل بیشتر بخوانید.

روش جراحی برای درمان انحراف چشم

در حین جراحی، برش هایی روی پوست صورت یا پلک ها ایجاد نمی شود. برش های جراحی در ملتحمه با استفاده از قیچی کوچک و نه با اسکالپل یا لیزر ایجاد می شود. پلک ها با استفاده از یک جمع کننده ساده پلک باز می مانند و از قلاب های مخصوص برای گرفتن ماهیچه ها استفاده می شود. استراتژی عمل از قبل تعیین شده است و به نوع و وسعت استرابیسم بستگی دارد.

اصلاح استرابیسم با تکنیک‌های مختلفی انجام می‌شود که قدرت ماهیچه‌های مسئول را چه از طریق تضعیف و چه با تقویت آنها تغییر می‌دهد. تضعیف عضله رکتوس معمولاً با جابجایی خلفی صلبیه به مدت چند میلی متر حاصل می شود. بنابراین عضله به حرکت چشم ادامه می دهد، اما نه آنقدر قوی که باعث استرابیسم شود.

1. تقویت عضله

تقویت عضله رکتوس، با بستن به دست می‌آید. به این معنی که با برداشتن قسمت تاندون و عضله و سپس منگنه کردن بقیه در موقعیت قرار دادن طبیعی انجام می‌شود. در برخی موارد، جراحی ترکیبی از تقویت عضلانی و ضعیف شدن رقیب است، به عنوان مثال کوتاه کردن رکتوس جانبی با جابجایی همزمان خلفی رکتوس داخلی به منظور اینکه عضله تمام وزن اصلاح را متحمل نشود.

اندازه گیری های انجام شده در حین بررسی قبل از عمل جراح، بسیار دقیق است. جداول مخصوص میزان کوتاه شدن یا جابجایی خلفی را نشان می‌دهد که باید با توجه به زوایای مختلف استرابیسم انجام شود. یک تکنیک بسیار مفید که در نوجوانان یا بزرگسالان استفاده می‌شود، استفاده از بخیه های قابل تنظیم است که همراه با انتقال خلفی است.

کلیک کنید: بهترین دکتر انحراف چشم در تهران

3. بخیه

بخیه های قابل تنظیم امکان تصحیح قدرت عضلانی بعد از جراحی را فراهم می‌کند، جایی که تعیین دقیق نتیجه بالینی دشوار است. اگر چه، برای کودکان بسیار خردسال که برای سازگاری همکاری نخواهند کرد، مناسب نیست.

گاهی اوقات جراحی ممکن است چشم سالم را درگیر کند. به عنوان مثال، اگر زاویه استرابیسم افقی بیش از حد بزرگ باشد، ترجیحاً میزان تصحیح در هر دو چشم مشترک باشد. در پایان عمل جراحی برش های ملتحمه با بخیه های کوچک بسته می‌شود که بعد از مدتی جذب می‌شود.

نتایج جراحی بلافاصله بعدا از باز کردن چشمان کودک قابل مشاهده است. تراز چشم ها به احتمال زیاد تغییر می‌کند، به خصوص در 2 هفته اول، که مرحله معمول بهبودی است. شش هفته پس از جراحی، جراح می‌تواند دقیقا بداند که اصلاح واقعا چقدر موفقیت آمیز بوده است.

چشم پزشک به طور سیستماتیک کودک را برای 6-12 ماه آینده ادامه خواهد داد. این دوره زمانی موفقیت آمیز خواهد بود. که بهترین دید ممکن (با عینک یا پوشاندن چشم سالم) به دست آید و چشم ها عملاً در یک راستا قرار گیرند. با این حال، گاهی اوقات نمی توان از جراحی دوم یا حتی سوم جلوگیری کرد. دلیل آن “شکست” اولین مداخله نیست، بلکه از دست دادن همسویی است، که می تواند به تدریج، حتی پس از چندین سال اتفاق بیفتد.

درمان انحراف چشم در بزرگسالان

استرابیسم که اغلب به اشتباه یک بیماری دوران کودکی نامیده می‌شود، می‌تواند در بزرگسالان با مزایای بصری و روانی درمان شود. استرابیسم، چه تازه شروع شده باشد و چه ظهور مجدد استرابیسم در دوران کودکی، در بزرگسالان با موفقیت قابل درمان است. گزینه های درمانی جراحی و غیر جراحی در دسترس هستند و انتخاب درمان بر اساس شدت استرابیسم است.

در برخی شرایط، دوبینی با گذشت زمان برطرف می‌شود. در برخی از بیماران، استرابیسم را می توان با قرار دادن منشور در عینک آنها بهبود بخشید. برای موارد دیگر، یک چشم باید با یک لایه مات روی یک عدسی از عینک فرد پوشانده شود تا تصویر دوم حذف شود. جراحی می تواند نقش مهمی در بهبود علائم استرابیسم داشته باشد. در صورت لزوم، جراحی، با بی حسی موضعی در یک محیط سرپایی انجام می‌شود. با این حال، بیهوشی عمومی امکان پذیر است.

درمان انحراف چشم با تمرینات ورزشی

یکی از روش های درمان انحراف چشم ورزش کردن است، که در مقاله درمان انحراف چشم با ورزش درباره آن کامل توضیح داده شده است. برای درمان استرابیسم، با بهترین متخصص استرابیسم مشورت کنید تا ببینید چه چیزی را به عنوان اقدام توصیه می کند.

صدای رضایت مراجعه کننده عزیز از اصفهان که مشکل انحراف چشم فرزندش با عمل دکتر صادقی به طور کامل برطرف شده است.😍👇

مزایای درمان انحراف چشم

اصلاح استرابیسم به دلایل زیبایی و عملکردی است. هر دو دلیل اهمیت ویژه ای دارند.

✅ ظاهر عادی و عزت نفس

رضایت شخصی از ظاهر خود برای همه مراحل و تمام سنین زندگی انسان بسیار مهم است. افراد مبتلا به استرابیسم آشکار از سال های ابتدایی مدرسه تا بزرگسالی در وضعیت نامساعدی قرار دارند. همکلاسی های یک کودک خردسال در مدرسه، به او بسیار سخت گیرانه رفتار می‌کنند و بی رحمانه مورد آزار و اذیت قرار دهند زیرا یکی از چشمان او به هم می‌ریزد.

استرابیسم در دوران نوجوانی، منجر به کاهش عزت نفس می‌شود و حتی بر روابط با جنس مخالف تأثیر بگذارد. پس از بزرگسالی، جایی که فرد از نظر حرفه‌ای اجتماعی‌تر و بیرون‌رفته‌تر می‌شود، استرابیسم می‌تواند تأثیرات منفی بر رشد، برخوردها و حتی در حرفه حرفه‌ای‌اش بگذارد.

✅ بهبود عملکرد بصری

درمان جراحی استرابیسم، بینایی برخی از بیماران را بهبود می‌بخشد، دوبینی را از بین ببرد و اگر جراحی در سنین پایین انجام شود، امکان دید استریوسکوپی خوبی را ایجاد می‌کند. اغلب مجبور می شوند برای اینکه چشمان خود را در یک راستا قرار دهند، یک کج سر را انتخاب کنند.

به همین ترتیب، کودکان مبتلا به نیستاگموس، حرکت غیر ارادی چشم، سر خود را به گونه ای می چرخانند که حرکت آزار دهنده را متوقف کند. در این موارد، عمل نه تنها مشکل عملکردی را بهبود می بخشد، بلکه مشکل زیبایی را با بازگرداندن وضعیت و وضعیت سر به حالت عادی بهبود می بخشد.

علائم و نشانه‌های انحراف چشم

علائم و نشانه‌های تشخیص انحراف چشم، به صورت واضح در ظاهر چشم‌ها و عملکرد بینایی فرد قابل مشاهده است. یکی از اصلی‌ترین علائم، قرار نگرفتن صحیح چشم‌ها در یک راستا است. به‌ طوری‌که یک چشم مستقیم به هدف نگاه می‌کند اما چشم دیگر به سمت داخل، بیرون، بالا یا پایین منحرف می‌شود. این حالت دائمی یا گهگاهی رخ می‌دهد. 

دوبینی یا تار شدن دید، خستگی چشم و سردردهای مکرر، از دیگر نشانه‌های شایع انحراف چشم است. در برخی موارد، فرد برای جبران مشکل، سر یا صورت خود را به یک سمت می‌چرخاند تا دید بهتری داشته باشد. همچنین در کودکان ممکن است مشکل در درک عمق و هماهنگی حرکات چشم با حرکات بدن دیده شود. توجه به این علائم و مراجعه به چشم‌ پزشک اهمیت زیادی دارد، زیرا تشخیص زود هنگام، از بروز عوارض جدی‌تر جلوگیری می‌کند.

دلایل و عوامل ایجاد انحراف چشم

دلایل و عوامل ایجاد انحراف چشم، بسیار متنوع است و به شرایط بدنی، عصبی یا حتی ارثی فرد بستگی دارند. یکی از شایع‌ترین دلایل، اختلال در عملکرد عضلات کنترل‌ کننده حرکات چشم یا اعصاب مرتبط با آن‌ه ااست که باعث می‌شود چشم‌ها نتوانند به‌درستی هماهنگ حرکت کنند. 

عوامل ژنتیکی، اهمیت مهمی دارند و در خانواده‌هایی که سابقه انحراف چشم دارند، احتمال بروز آن بیشتر است. مشکلات بینایی مثل دوربینی درمان‌ نشده به‌ ویژه در کودکان، باعث ایجاد انحراف می‌شود، زیرا چشم برای جبران تاری دید فشار بیشتری وارد می‌کند. 

آسیب‌های مغزی یا عصبی، سکته مغزی، تومورهای مغزی، فلج عصب و بیماری‌هایی مثل دیابت، عامل انحراف چشم در بزرگسالان می‌باشند. همچنین برخی شرایط مادرزادی یا مشکلات حین زایمان ممکن است در ایجاد این مشکل نقش داشته باشند. شناخت دقیق علت انحراف چشم برای انتخاب روش درمان مناسب ضروری است.

بهترین زمان برای درمان انحراف چشم

بهترین زمان برای درمان انحراف چشم، دوران کودکی است. زیرا در این سنین سیستم بینایی هنوز در حال رشد و انعطاف‌ پذیرتر است. تشخیص و شروع درمان در سنین پایین، به‌ ویژه قبل از ۷ تا ۹ سالگی، از بروز مشکلات جدی‌تری مثل تنبلی چشم یا اختلال در درک عمق جلوگیری می‌کند. البته این به معنای آن نیست که در بزرگسالی امکان درمان وجود ندارد، بلکه در کودکان شانس بهبود کامل و هماهنگی طبیعی چشم‌ها بیشتر است. 

حتی نوزادان و خردسالانی که علائم انحراف دارند، باید هر چه زودتر توسط چشم‌ پزشک معاینه شوند تا در صورت نیاز، درمان آغاز شود. در بزرگسالان هم مراجعه به موقع و درمان، ظاهر چشم‌ها، کیفیت بینایی و اعتماد به‌ نفس فرد را بهبود می‌دهد. بنابراین در هر سنی که علائم مشاهده شد، معاینه و شروع درمان بدون تاخیر اهمیت زیادی دارد.

تمرینات چشمی برای بهبود انحراف چشم

تمرینات چشمی برای بهبود انحراف چشم یکی از روش‌های غیر جراحی است که در برخی موارد، به‌ ویژه در کودکان یا افرادی با درجات خفیف انحراف، کمک‌ کننده است. این تمرینات با هدف تقویت عضلات چشم و بهبود هماهنگی بین دو چشم طراحی می‌شوند و زیر نظر اپتومتریست یا چشم‌ پزشک انجام می‌گیرند. 

یکی از تمرینات رایج، تمرین مداد است که در آن فرد باید به نوک یک مداد یا جسم کوچک که به‌ تدریج به سمت بینی نزدیک می‌شود نگاه کند تا عضلات متمرکز کننده چشم‌ها تقویت شوند. تمرینات دیگری مثل نگاه‌ کردن به نقاط مختلف در فواصل و زوایای مختلف، استفاده از منشور برای تحریک عضلات و تمرینات کامپیوتری تخصصی هم وجود دارد. 

البته باید توجه داشت که این تمرینات برای همه انواع انحراف چشم موثر نیستند و در موارد شدید یا همراه با مشکلات عصبی، ممکن است نیاز به درمان‌های پیشرفته‌تر باشد. رعایت برنامه تمرینی منظم و پیگیری مداوم اهمیت مهمی در موفقیت این روش دارد.

نقش عینک و لنز در اصلاح انحراف چشم 

عینک و لنز، نقش موثری در اصلاح برخی از انواع انحراف چشم دارند، به‌ ویژه زمانی که مشکل ناشی از عیوب انکساری مثل دوربینی باشد. در کودکانی که به دلیل دوربینی دچار انحراف چشم به داخل هستند، استفاده از عینک‌های طبی با شماره مناسب، فشار اضافی روی عضلات چشم را کاهش می‌دهد و در نتیجه باعث اصلاح تدریجی انحراف می‌شود. 

در برخی موارد، از لنزهای منشوری استفاده می‌شود که با تغییر مسیر نور وارد شده به چشم، تصاویر را در موقعیت بهتری روی شبکیه تشکیل می‌دهند و هماهنگی بین دو چشم را بهبود می‌بخشند. این لنزها برای کاهش دوبینی در بزرگسالان یا بیمارانی که امکان جراحی ندارند به‌ کار می‌رود. البته باید توجه داشت که عینک و لنز، مشکل زمینه‌ای انحراف را به‌ طور کامل درمان نمی‌کنند، بلکه به کنترل و مدیریت آن کمک می‌کنند. انتخاب نوع و قدرت لنز یا عینک حتما باید توسط متخصص چشم تعیین شود تا بهترین نتیجه به‌ دست آید.

سوالات متداول درمان انحراف چشم