درمان نزدیک بینی چشم در کودکان

نزدیک‌بینی چشم در کودکان؛ علائم، علت و روش‌های درمان

نزدیک‌بینی چشم در کودکان یکی از مشکلات بینایی شایع است که ممکن است از سال‌های ابتدایی زندگی شروع شود و با رشد کودک پیشرفت کند. کودکی که به نزدیک‌بینی مبتلا است، معمولا اجسام و نوشته‌های نزدیک را واضح می‌بیند، اما برای دیدن تخته کلاس، تلویزیون یا اشیای دور با مشکل مواجه می‌شود. گاهی والدین متوجه این اختلال نمی‌شوند و نشانه‌هایی مانند نزدیک نشستن کودک به تلویزیون، جمع کردن چشم‌ها هنگام نگاه کردن به فاصله دور یا شکایت از سردرد را به خستگی نسبت می‌دهند. تشخیص به‌موقع نزدیک‌بینی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا این اختلال در بعضی کودکان به‌مرور افزایش پیدا می‌کند و در صورت بالا بودن شماره چشم، احتمال بروز مشکلات چشمی در آینده بیشتر می‌شود. خوشبختانه روش‌های مختلفی برای اصلاح دید و کنترل سرعت پیشرفت نزدیک‌بینی وجود دارد. در این مقاله با علت، علائم، روش‌های تشخیص و جدیدترین راهکارهای کنترل و درمان نزدیک‌بینی در کودکان آشنا می‌شویم.

جهت دریافت مشاوره با دکتر آرش میرمحمد صادقی می توانید فرم رایگان زیر را پر کنید تا در اولین فرصت با شما تماس بگیریم:

نزدیک‌بینی چشم در کودکان چیست؟

نزدیک‌بینی یا مایوپیا (Myopia) نوعی عیب انکساری چشم است که در آن کودک اجسام نزدیک را واضح، اما اشیای دور را تار می‌بیند. این مشکل معمولا زمانی ایجاد می‌شود که کره چشم نسبت به حالت طبیعی بیش از حد بلند باشد یا قدرت انکساری قرنیه و عدسی چشم بیشتر از حد معمول باشد.

در حالت طبیعی، نور پس از عبور از قرنیه و عدسی در نقطه مشخصی روی شبکیه متمرکز می‌شود. اما در چشم نزدیک‌بین، تصویر اجسام دور به‌جای شبکیه، در جلوی آن تشکیل می‌شود. در نتیجه، کودک نمی‌تواند اشیای دور را به‌وضوح تشخیص دهد. نزدیک‌بینی اغلب در دوران کودکی و نوجوانی ظاهر می‌شود و ممکن است هم‌زمان با رشد چشم افزایش پیدا کند. به همین دلیل، بررسی منظم شماره چشم و کنترل روند پیشرفت آن اهمیت زیادی دارد.

علت نزدیک‌بینی چشم در کودکان چیست؟

نزدیک‌بینی عمدتا به دلیل ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی ایجاد می‌شود. در برخی کودکان، زمینه ارثی نقش مهمی دارد و در برخی دیگر، عادت‌های روزمره و میزان فعالیت در فضای باز نیز می‌توانند در بروز یا پیشرفت این اختلال تاثیرگذار باشند.

عوامل خانوادگی و محیطی مرتبط با دید کودک

مهم‌ترین عوامل موثر عبارت‌اند از:

۱. عوامل ژنتیکی و سابقه خانوادگی

ژنتیک یکی از عوامل مهم در ایجاد نزدیک‌بینی است. کودکانی که یک یا هر دو والد آن‌ها نزدیک‌بینی دارند، بیشتر از سایر کودکان در معرض ابتلا به این اختلال هستند. البته داشتن سابقه خانوادگی به این معنا نیست که کودک حتما دچار نزدیک‌بینی می‌شود؛ بلکه احتمال بروز آن افزایش پیدا می‌کند.

۲. استفاده طولانی‌مدت از موبایل و مطالعه از فاصله نزدیک

انجام طولانی‌مدت فعالیت‌هایی مانند مطالعه، بازی با موبایل، استفاده از تبلت و کار با کامپیوتر می‌تواند با افزایش احتمال بروز یا پیشرفت نزدیک‌بینی ارتباط داشته باشد.

هنگامی که کودک برای مدت طولانی به فاصله نزدیک نگاه می‌کند، چشم‌ها باید به‌طور مداوم روی اجسام نزدیک تمرکز کنند. این موضوع به‌تنهایی علت قطعی نزدیک‌بینی نیست، اما محدود کردن زمان فعالیت‌های نزدیک و ایجاد وقفه‌های منظم می‌تواند به مدیریت سلامت بینایی کمک کند.

۳. صرف زمان کم در فضای باز

یکی از عوامل مهم مرتبط با نزدیک‌بینی در کودکان، کمبود فعالیت در فضای باز است. مطالعات نشان داده‌اند کودکانی که زمان بیشتری را در محیط بیرون و در معرض نور طبیعی روز سپری می‌کنند، کمتر در معرض ابتلا به نزدیک‌بینی قرار دارند.

فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری، بازی در پارک و ورزش در فضای باز می‌توانند به حفظ سلامت بینایی کودک کمک کنند.

۴. رشد و تغییرات ساختاری کره چشم

در دوران کودکی، چشم نیز مانند سایر اندام‌های بدن رشد می‌کند. اگر کره چشم بیش از اندازه طبیعی در راستای طولی رشد کند، فاصله شبکیه تا بخش جلویی چشم افزایش پیدا می‌کند و احتمال ایجاد نزدیک‌بینی بیشتر می‌شود. این تغییر ساختاری یکی از دلایل اصلی پیشرفت نزدیک‌بینی در کودکان و نوجوانان است.

👁️
جراح و متخصص چشم

دکتر آرش میرمحمد صادقی

برای دریافت نوبت و مشاوره تخصصی چشم‌پزشکی با ما در ارتباط باشید.

علائم نزدیک‌بینی در کودکان چیست؟

کودکان همیشه نمی‌توانند مشکل بینایی خود را به‌درستی بیان کنند. به همین دلیل، والدین باید به تغییرات رفتاری و نشانه‌های احتمالی نزدیک‌بینی توجه داشته باشند.

مهم‌ترین علائم عبارت‌اند از:

  • نزدیک نشستن به تلویزیون: کودک برای دیدن تصاویر تلویزیون یا صفحه نمایش به فاصله بسیار نزدیک می‌شود.
  • جمع کردن چشم‌ها: هنگام نگاه کردن به اجسام دور، چشم‌های خود را نیمه‌باز می‌کند تا واضح‌تر ببیند.
  • مشکل در دیدن تخته کلاس: کودک برای خواندن نوشته‌های روی تخته مشکل دارد یا از معلم می‌خواهد جای خود را تغییر دهد.
  • پلک زدن مکرر: ممکن است هنگام تلاش برای دیدن اجسام دور، بیشتر پلک بزند.
  • مالیدن چشم‌ها: کودک به‌طور مکرر چشم‌های خود را می‌مالد.
  • شکایت از سردرد: گاهی پس از فعالیت‌های بینایی یا تلاش برای دیدن اجسام دور، سردرد ایجاد می‌شود.
  • کاهش تمرکز در کلاس: کودک به دلیل واضح ندیدن نوشته‌ها یا تصاویر، در فعالیت‌های آموزشی دچار مشکل می‌شود.

وجود این نشانه‌ها لزوما به معنای نزدیک‌بینی نیست، اما در صورت مشاهده آن‌ها بهتر است کودک توسط بهترین دکتر چشم پزشک کودکان معاینه شود.

نزدیک‌بینی در کودکان چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص نزدیک‌بینی با معاینه تخصصی چشم انجام می‌شود. از آنجا که کودکان ممکن است نتوانند میزان تاری دید خود را به‌درستی توضیح دهند، بررسی دقیق وضعیت بینایی آن‌ها اهمیت زیادی دارد.

مراحل معاینه تخصصی بینایی کودک در مطب

مراحل تشخیص معمولا شامل موارد زیر است:

بررسی حدت بینایی

در این مرحله، توانایی کودک برای تشخیص حروف، اعداد یا تصاویر در فاصله مشخص بررسی می‌شود. این آزمایش به پزشک کمک می‌کند تا میزان وضوح دید کودک را ارزیابی کند.

تعیین شماره چشم با دستگاه‌های تخصصی

چشم‌پزشک با استفاده از دستگاه‌های مخصوص، میزان عیب انکساری چشم را اندازه‌گیری می‌کند. در کودکان، اغلب از قطره‌های سیکلوپلژیک برای غیرفعال کردن موقت تطابق چشم استفاده می‌شود تا شماره چشم با دقت بیشتری مشخص شود.

اندازه‌گیری طول محوری چشم

طول محوری به فاصله بین سطح جلویی چشم تا شبکیه گفته می‌شود. اندازه‌گیری این طول می‌تواند به پزشک کمک کند تا رشد کره چشم و احتمال پیشرفت نزدیک‌بینی را بررسی کند. این روش به‌ویژه در برنامه‌های کنترل نزدیک‌بینی کاربرد دارد.

بررسی سلامت شبکیه و سایر بخش‌های چشم

در برخی موارد، پزشک برای بررسی وضعیت شبکیه، عصب بینایی و سایر ساختارهای چشم، معاینه تکمیلی انجام می‌دهد. این بررسی در کودکان مبتلا به نزدیک‌بینی شدید اهمیت بیشتری دارد.

نزدیک‌بینی کودکان چه عوارضی دارد؟

نزدیک‌بینی خفیف عمدتا با استفاده از عینک یا سایر روش‌های اصلاح بینایی قابل مدیریت است. با این حال، اگر نزدیک‌بینی در دوران کودکی به‌سرعت پیشرفت کند و به درجات بالا برسد، احتمال بروز برخی مشکلات چشمی در آینده افزایش پیدا می‌کند.

مهم‌ترین عوارض احتمالی عبارت‌اند از:

  • جداشدگی شبکیه: افزایش طول کره چشم می‌تواند باعث کشیدگی و نازک شدن شبکیه شود و احتمال پارگی یا جداشدگی آن را افزایش دهد.
  • آب سیاه (گلوکوم): نزدیک‌بینی شدید با افزایش احتمال ابتلا به برخی انواع گلوکوم ارتباط دارد.
  • آب مروارید: احتمال بروز آب مروارید در افراد مبتلا به نزدیک‌بینی شدید بیشتر است.
  • تغییرات شبکیه ناشی از نزدیک‌بینی: کشیدگی بیش از حد کره چشم ممکن است باعث ایجاد تغییرات ساختاری در شبکیه و بخش‌های پشتی چشم شود.

البته این عوارض در همه کودکان مبتلا به نزدیک‌بینی ایجاد نمی‌شوند. میزان شماره چشم، سرعت پیشرفت آن و وضعیت سلامت چشم در تعیین خطر نقش دارند. به همین دلیل، پیگیری منظم و کنترل نزدیک‌بینی اهمیت زیادی دارد.

درمان نزدیک‌بینی چشم در کودکان چگونه است؟

درمان نزدیک‌بینی در کودکان دو هدف اصلی دارد: اول، اصلاح تاری دید و کمک به کودک برای دید واضح‌تر و دوم، کنترل سرعت پیشرفت نزدیک‌بینی و جلوگیری از افزایش بیش از حد طول کره چشم.

روش‌های اصلاح دید و کنترل پیشرفت نزدیک‌بینی کودک

انتخاب روش درمان به سن کودک، شماره چشم، سرعت تغییر عیب انکساری، وضعیت سلامت چشم و شرایط فردی او بستگی دارد. روش‌های اصلی درمان و کنترل نزدیک‌بینی عبارت‌اند از:

۱. عینک طبی معمولی

عینک طبی یکی از رایج‌ترین روش‌ها برای اصلاح نزدیک‌بینی در کودکان است. عدسی‌های مخصوص نزدیک‌بینی با تغییر مسیر عبور نور، کمک می‌کنند تصویر اجسام دور به‌درستی روی شبکیه متمرکز شود.

استفاده از عینک مناسب باعث می‌شود کودک بتواند نوشته‌های روی تخته، تصاویر تلویزیون و سایر اجسام دور را واضح‌تر ببیند. البته عینک معمولی فقط تاری دید ناشی از نزدیک‌بینی را اصلاح می‌کند و لزوما مانع افزایش شماره چشم نمی‌شود.

بنابراین اگر نزدیک‌بینی کودک در حال پیشرفت باشد، چشم‌پزشک ممکن است علاوه بر تجویز عینک، روش‌های تخصصی کنترل نزدیک‌بینی را نیز پیشنهاد دهد.

۲. عینک‌های تخصصی کنترل نزدیک‌بینی

برخی عینک‌ها علاوه بر اصلاح تاری دید، با طراحی خاص عدسی به کاهش سرعت پیشرفت نزدیک‌بینی کمک می‌کنند. این عدسی‌ها به‌گونه‌ای ساخته شده‌اند که علاوه بر ایجاد دید واضح در مرکز میدان بینایی، نحوه تمرکز نور در بخش‌های محیطی شبکیه را نیز تغییر دهند.

در نتیجه، ممکن است محرک رشد بیش از حد کره چشم کاهش پیدا کند. استفاده از این عینک‌ها به‌ویژه برای کودکانی که نزدیک‌بینی آن‌ها در حال افزایش است، می‌تواند گزینه مناسبی باشد.

انتخاب نوع عدسی باید بر اساس سن کودک، میزان نزدیک‌بینی و شرایط بینایی او انجام شود. همچنین برای بررسی اثربخشی درمان، معاینه‌های دوره‌ای ضروری است.

۳. قطره آتروپین برای کنترل نزدیک‌بینی کودکان

قطره آتروپین با غلظت پایین یکی از روش‌های دارویی مورد استفاده برای کنترل پیشرفت نزدیک‌بینی در کودکان است. مطالعات نشان داده‌اند که این دارو می‌تواند در برخی کودکان سرعت افزایش شماره چشم و رشد طولی کره چشم را کاهش دهد.

آتروپین در غلظت‌های مختلفی مورد بررسی قرار گرفته است و غلظت ۰.۰۱ درصد تنها گزینه موجود نیست. پزشک با توجه به شرایط کودک، میزان پیشرفت نزدیک‌بینی و پاسخ او به درمان، غلظت مناسب را تعیین می‌کند.

این قطره عمدتا طبق برنامه مشخص و به‌صورت منظم استفاده می‌شود. مدت درمان نیز برای همه کودکان یکسان نیست و ممکن است چند سال ادامه داشته باشد.

عوارض احتمالی قطره آتروپین:

  • حساسیت بیشتر به نور
  • تاری دید نزدیک در برخی غلظت‌ها
  • گشاد شدن مردمک چشم
  • قرمزی یا خارش اطراف چشم در برخی کودکان

بروز عوارض به غلظت دارو و شرایط فرد بستگی دارد. همچنین پس از قطع درمان ممکن است سرعت پیشرفت نزدیک‌بینی دوباره افزایش پیدا کند؛ بنابراین قطع یا تغییر مصرف قطره باید با نظر چشم‌پزشک انجام شود.

۴. لنزهای تماسی چندکانونی

لنزهای تماسی چندکانونی یا لنزهای مخصوص کنترل نزدیک‌بینی، یکی دیگر از روش‌های مدیریت این اختلال هستند. این لنزها دارای نواحی مختلف با قدرت انکساری متفاوت‌اند که علاوه بر اصلاح دید، به تغییر نحوه تمرکز نور در بخش‌های محیطی شبکیه کمک می‌کنند.

هدف از طراحی این لنزها، کاهش محرک‌های مرتبط با افزایش طول کره چشم و کند کردن روند پیشرفت نزدیک‌بینی است.

این روش بیشتر برای کودکانی مناسب است که توانایی استفاده صحیح از لنزهای تماسی و رعایت اصول بهداشتی آن را دارند. تمیز کردن نامناسب لنز، خوابیدن با لنزهای غیرمجاز و رعایت نکردن دستورالعمل‌های نگهداری می‌تواند خطر عفونت قرنیه را افزایش دهد.

۵. ارتوکراتولوژی یا لنزهای شبانه

ارتوکراتولوژی (Orthokeratology) که با نام Ortho-K نیز شناخته می‌شود، روشی است که در آن کودک هنگام خواب از لنزهای تماسی سخت و مخصوص استفاده می‌کند.

این لنزها به‌طور موقت شکل سطح قرنیه را تغییر می‌دهند تا نور پس از ورود به چشم، بهتر روی شبکیه متمرکز شود. به همین دلیل، کودک پس از خارج کردن لنز در صبح می‌تواند در طول روز بدون عینک یا لنز معمولی دید واضح‌تری داشته باشد.

علاوه بر اصلاح موقت دید، ارتوکراتولوژی در برخی کودکان می‌تواند به کاهش سرعت پیشرفت نزدیک‌بینی نیز کمک کند.

با این حال، این روش به معاینه دقیق، انتخاب لنز متناسب با چشم کودک و پیگیری منظم نیاز دارد. استفاده نادرست از لنزهای شبانه می‌تواند خطر عفونت قرنیه را افزایش دهد؛ به همین دلیل رعایت کامل اصول بهداشتی و دستورالعمل‌های پزشک ضروری است.

چگونه از پیشرفت نزدیک‌بینی در کودکان جلوگیری کنیم؟

اگرچه همیشه نمی‌توان از ایجاد نزدیک‌بینی جلوگیری کرد، اما رعایت برخی عادت‌های روزمره می‌تواند به کاهش احتمال ابتلا یا کند شدن روند پیشرفت آن کمک کند.

عادت‌های روزمره و معاینه برای مراقبت از بینایی کودک

مهم‌ترین توصیه‌ها عبارت‌اند از:

افزایش زمان بازی در فضای باز

یکی از موثرترین توصیه‌ها برای کاهش احتمال بروز نزدیک‌بینی، افزایش فعالیت کودک در فضای باز و در معرض نور طبیعی روز است.

بهتر است کودکان در صورت امکان روزانه حدود ۱ تا ۲ ساعت فعالیت بیرون از منزل داشته باشند. بازی در پارک، دوچرخه‌سواری، پیاده‌روی و انجام ورزش‌های مختلف می‌توانند گزینه‌های مناسبی باشند. البته هنگام حضور در فضای باز باید از پوست و چشم کودک در برابر تابش شدید آفتاب محافظت شود.

محدود کردن استفاده از موبایل و تبلت

استفاده طولانی‌مدت از وسایل دیجیتال در فاصله نزدیک بهتر است مدیریت شود. والدین می‌توانند برای بازی با موبایل، تماشای تلویزیون و استفاده از تبلت محدودیت زمانی متناسب با سن کودک در نظر بگیرند.

همچنین بهتر است کودک هنگام استفاده از وسایل دیجیتال، صفحه نمایش را در فاصله مناسب قرار دهد و از نزدیک نگه داشتن بیش از حد آن خودداری کند.

رعایت قانون ۲۰-۲۰-۲۰

برای کاهش فشار ناشی از فعالیت‌های طولانی‌مدت نزدیک، می‌توان از قانون ۲۰-۲۰-۲۰ استفاده کرد. بر اساس این روش، کودک پس از هر ۲۰ دقیقه مطالعه یا استفاده از صفحه نمایش، به مدت ۲۰ ثانیه به جسمی در فاصله حدود ۲۰ فوت (۶ متری) نگاه می‌کند.

این روش می‌تواند به کاهش خستگی و ناراحتی چشم کمک کند، اما به‌تنهایی روش اثبات‌شده‌ای برای متوقف کردن پیشرفت نزدیک‌بینی نیست.

مطالعه در فاصله مناسب

هنگام مطالعه یا انجام تکالیف، بهتر است کتاب و دفتر در فاصله مناسبی از چشم قرار بگیرند. فاصله حدود ۳۰ تا ۴۰ سانتی‌متر برای مطالعه اغلب مناسب است. همچنین نور محیط باید کافی باشد و کودک از مطالعه طولانی‌مدت بدون استراحت خودداری کند.

انجام معاینات منظم چشم

یکی از مهم‌ترین راهکارهای کنترل نزدیک‌بینی، بررسی منظم وضعیت بینایی کودک است. حتی اگر کودک از تاری دید شکایت نداشته باشد، ممکن است شماره چشم او در حال تغییر باشد.

معاینه‌های دوره‌ای به چشم‌پزشک کمک می‌کنند تا تغییرات شماره چشم و در صورت نیاز طول محوری کره چشم را بررسی کند و در صورت مشاهده پیشرفت نزدیک‌بینی، روش درمان را متناسب با شرایط کودک تغییر دهد.

آیا نزدیک‌بینی چشم کودکان با افزایش سن برطرف می‌شود؟

نزدیک‌بینی عمدتا با افزایش سن به‌صورت خودبه‌خود برطرف نمی‌شود. در بسیاری از کودکان، این اختلال در دوران رشد و به‌ویژه سال‌های مدرسه پیشرفت می‌کند و ممکن است تا پایان دوره نوجوانی تغییراتی در شماره چشم ایجاد شود.

در برخی افراد، نزدیک‌بینی پس از کامل شدن رشد چشم به ثبات نسبی می‌رسد؛ اما این موضوع به معنای بازگشت خودبه‌خودی چشم به وضعیت طبیعی نیست.

به همین دلیل، والدین نباید منتظر بمانند تا کودک با افزایش سن بهبود پیدا کند. اصلاح دید با عینک یا روش‌های مناسب و پیگیری منظم وضعیت چشم اهمیت زیادی دارد.

آیا لیزیک برای درمان نزدیک‌بینی کودکان مناسب است؟

عمل لیزیک (LASIK) یکی از روش‌های جراحی اصلاح عیوب انکساری است که با استفاده از لیزر، شکل قرنیه را تغییر می‌دهد تا نور به‌درستی روی شبکیه متمرکز شود.

با وجود کاربرد این روش در اصلاح نزدیک‌بینی بزرگسالان، لیزیک اغلب برای کودکان توصیه نمی‌شود. دلیل اصلی این است که چشم کودک هنوز در حال رشد است و شماره چشم او ممکن است در سال‌های بعد تغییر کند.

انجام جراحی در این شرایط ممکن است نتیجه پایداری نداشته باشد و نزدیک‌بینی دوباره تغییر کند. همچنین لیزیک مانع رشد طولی کره چشم یا بروز عوارض مرتبط با نزدیک‌بینی شدید نمی‌شود.

بنابراین در کودکان، اولویت با اصلاح دید و کنترل پیشرفت نزدیک‌بینی است. بررسی امکان جراحی اصلاح عیوب انکساری معمولا به سنین بزرگسالی و زمانی موکول می‌شود که شماره چشم به ثبات کافی رسیده باشد.

اطلاعات دکتر میرمحمد صادقی

هر چند وقت یک بار باید چشم کودک معاینه شود؟

فاصله بین معاینه‌های چشم به سن کودک، وضعیت بینایی، سابقه خانوادگی و وجود یا نبود نزدیک‌بینی بستگی دارد. در کودکانی که نزدیک‌بینی در آن‌ها تشخیص داده شده است، معاینه‌های دوره‌ای اهمیت بیشتری دارند؛ زیرا شماره چشم ممکن است در دوران رشد تغییر کند.

در طول پیگیری، چشم‌پزشک می‌تواند موارد زیر را بررسی کند:

  • تغییرات شماره چشم نسبت به معاینه قبلی
  • میزان پیشرفت نزدیک‌بینی
  • تغییرات طول محوری کره چشم در صورت نیاز
  • سلامت شبکیه و سایر ساختارهای چشم
  • میزان اثربخشی روش درمانی انتخاب‌شده

اگر کودک از قطره آتروپین، عینک تخصصی یا لنزهای کنترل نزدیک‌بینی استفاده می‌کند، زمان‌بندی معاینات باید متناسب با روش درمان و نظر پزشک تعیین شود.

چه زمانی برای نزدیک‌بینی کودک به چشم‌پزشک مراجعه کنیم؟

اگر کودک هنگام دیدن اجسام دور مشکل دارد، برای خواندن نوشته‌های روی تخته به جلو خم می‌شود یا مرتب چشم‌های خود را جمع می‌کند، بهتر است برای معاینه بینایی اقدام کنید.

نشانه‌های دشواری دید کودک و مراجعه به چشم‌پزشک

همچنین در شرایط زیر مراجعه به چشم‌پزشک اهمیت بیشتری دارد:

  • نزدیک‌بینی یکی از والدین یا هر دو نفر از آن‌ها
  • تشخیص افزایش شماره چشم در معاینات متوالی
  • شکایت مکرر کودک از تاری دید یا سردرد
  • مشکل در دیدن نوشته‌ها و تصاویر از فاصله دور
  • تشخیص نزدیک‌بینی با شماره چشم بالا

اگر کودک به‌طور ناگهانی دچار کاهش دید، دیدن جرقه‌های نوری، مگس‌پران جدید و شدید یا احساس پرده و سایه در میدان بینایی شود، باید فورا ارزیابی چشم‌پزشکی انجام شود؛ زیرا این علائم می‌توانند نشانه مشکلات جدی شبکیه باشند.

سوالات متداول

۱. آیا نزدیک‌بینی چشم کودکان با افزایش سن برطرف می‌شود؟

خیر. نزدیک‌بینی معمولاً به‌صورت خودبه‌خودی برطرف نمی‌شود. ممکن است پس از پایان رشد چشم، شماره چشم به ثبات نسبی برسد، اما اصلاح دید و پیگیری وضعیت بینایی همچنان اهمیت دارد.

۲. آیا استفاده زیاد از موبایل باعث نزدیک‌بینی کودکان می‌شود؟

استفاده طولانی‌مدت از موبایل و انجام فعالیت‌های نزدیک با افزایش احتمال نزدیک‌بینی ارتباط دارد، اما به‌تنهایی علت قطعی این اختلال نیست. محدود کردن استفاده از وسایل دیجیتال و افزایش فعالیت در فضای باز توصیه می‌شود.

۳. آیا نزدیک‌بینی کودکان قابل درمان است؟

نزدیک‌بینی با عینک یا لنزهای تماسی قابل اصلاح است. همچنین روش‌هایی مانند قطره آتروپین و عینک‌های تخصصی می‌توانند به کاهش سرعت پیشرفت آن کمک کنند. انتخاب روش مناسب به شرایط کودک بستگی دارد.

۴. بهترین عینک برای کنترل نزدیک‌بینی کودکان چیست؟

علاوه بر عینک‌های معمولی، عدسی‌های تخصصی کنترل نزدیک‌بینی نیز وجود دارند که با طراحی خاص خود می‌توانند سرعت پیشرفت این اختلال را کاهش دهند. انتخاب نوع عینک باید پس از معاینه و بررسی وضعیت بینایی کودک انجام شود.

۵. آیا قطره آتروپین برای همه کودکان مبتلا به نزدیک‌بینی مناسب است؟

خیر. قطره آتروپین برای برخی کودکان گزینه مناسبی است، اما انتخاب غلظت و مدت مصرف آن به سن، میزان نزدیک‌بینی و سرعت پیشرفت بیماری بستگی دارد. مصرف این دارو باید زیر نظر چشم‌پزشک باشد.

۶. نزدیک‌بینی کودکان تا چه سنی پیشرفت می‌کند؟

نزدیک‌بینی معمولاً در دوران کودکی و نوجوانی پیشرفت می‌کند و ممکن است در اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی به ثبات نسبی برسد. البته زمان توقف پیشرفت آن در افراد مختلف متفاوت است.

۷. آیا نزدیک‌بینی شدید در کودکان خطرناک است؟

نزدیک‌بینی شدید می‌تواند احتمال بروز مشکلاتی مانند جداشدگی شبکیه، آب سیاه و تغییرات شبکیه را در آینده افزایش دهد. به همین دلیل، تشخیص زودهنگام و کنترل پیشرفت آن اهمیت زیادی دارد.

۸. آیا کودک مبتلا به نزدیک‌بینی می‌تواند ورزش کند؟

بله. بیشتر کودکان مبتلا به نزدیک‌بینی می‌توانند فعالیت‌های ورزشی و بدنی معمول را انجام دهند. با این حال، در نزدیک‌بینی شدید یا وجود مشکلات شبکیه، انتخاب نوع ورزش باید با نظر چشم‌پزشک انجام شود.

جمع بندی

نزدیک‌بینی چشم در کودکان یکی از مشکلات بینایی است که ممکن است در سال‌های ابتدایی زندگی شروع شود و با رشد کودک پیشرفت کند. تشخیص به‌موقع این اختلال و بررسی منظم وضعیت چشم‌ها نقش مهمی در کنترل افزایش شماره چشم و کاهش احتمال بروز عوارض در آینده دارد. روش‌هایی مانند استفاده از عینک‌های تخصصی، قطره آتروپین و لنزهای مخصوص می‌توانند با توجه به شرایط کودک به کنترل پیشرفت نزدیک‌بینی کمک کنند. همچنین افزایش فعالیت در فضای باز، مدیریت زمان استفاده از وسایل دیجیتال و رعایت عادت‌های صحیح بینایی از اقدامات موثر در مراقبت از چشم کودکان هستند. در صورت مشاهده علائمی مانند تاری دید، جمع کردن چشم‌ها یا مشکل در دیدن اجسام دور، بهتر است کودک توسط چشم‌پزشک معاینه شود تا مناسب‌ترین روش اصلاح دید و کنترل نزدیک‌بینی برای او انتخاب شود.

این مقاله توسط دکتر آرش میرمحمد صادقی بازبینی شده است.

دکتر میرمحمد صادقی

دکتر آرش میرمحمد صادقی

جراح و متخصص چشم، فوق تخصص استرابیسم (انحراف چشم) و چشم‌پزشکی کودکان | دارای بورد تخصصی چشم‌پزشکی و فلوشیپ جراحی پلاستیک چشم و انحراف چشم | پروفسور (استاد تمام) و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران | با 22 سال سابقه در حوزه چشم‌ پزشکی و 15 سال سابقه در حوزه فوق تخصصی استرابیسم | شماره نظام پزشکی: ۸۰۸۳۸

مطالب مرتبط
یک پاسخ
  1. سلام وقت بخیر
    پسر من پنج سالشه،دکتر گفتن ک دوربینش ضعیفه
    چشم راست ۵/۵
    چشم چپ ۶/۵
    و عینک تجویز کردن
    ایا راهی برای تقویت چشمها،بغیر از بازی در فضای ازاد، هست؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *