دوربینی چشم در کودکان چیست؟ علائم، علت و روش‌های درمان

آیا کودک شما پس از گذراندن وقت برای انجام فعالیت های نزدیک مانند نوشتن یا کار با کامپیوتر، مدام از سردرد و چشم های خسته یا درد شکایت می کند؟ آنها ممکن است هایپروپی داشته باشند که به آن دور بینی چشم گفته می شود. دوربینی اغلب برای اولین بار در کودکان در طول معاینه معمول چشم تشخیص داده می شود.  کودکان ۳ تا ۵ ساله اغلب در طول غربالگری های پیش دبستانی یا مهدکودک برای دوربینی مورد آزمایش قرار می گیرند. اگر درمان دور بینی چشم در کودکان بخصوص دوربینی با درجه بالا انجام نشود، می تواند باعث تنبلی چشم در کودکان یا انحراف چشم شود.

جهت دریافت مشاوره با دکتر آرش میرمحمد صادقی می توانید فرم رایگان زیر را پر کنید تا در اولین فرصت با شما تماس بگیریم:

دوربینی چشم در کودکان چیست؟

کودکان عموما در بدو تولد و دوران کودکی دور بین هستند. زیرا چشمان کوچکتری دارند. همانطور که کودکان بزرگتر می شوند، کره چشم آنها درازتر می شود. و تمرکز چشمی از پشت شبکیه به شبکیه منتقل می شود. در برخی موارد، کودکان می توانند از دوربینی به نزدیک بینی پیشرفت کنند.

درجات خفیف دوربینی ممکن است هیچ علامتی از تاری دید را نشان ندهد. زیرا کودکان خردسال توانایی تمرکز قوی دارند که به عنوان تطبیق، برای فوکوس کردن آثار یا اشیاء از نمای نزدیک شناخته می‌شود. کودکانی که دوربینی کم یا متوسط دارند، اغلب می‌توانند دوربینی را با تطبیق خوب جبران کنند. بنابراین هیچ گونه تاری یا مشکل در خواندن را تجربه نمی‌کنند. در مقایسه، درجات بالای دوربینی می تواند منجر به علائم شود.

علت دوربینی چشم در کودکان چیست؟

دوربینی یک بیماری شایع است که افراد در هر سنی را تحت تاثیر قرار می دهد. در یک چشم سالم، نور و سایر اطلاعات بصری از طریق عدسی و مردمک وارد می‌شود. و در پشت چشم که به شبکیه معروف است متمرکز می‌شود. با دوربینی، چشم شکل متفاوتی دارد. و باعث می شود نوری که وارد چشم می شود بیش از حد به عقب، فراتر از شبکیه تمرکز کند. این باعث می شود که اشیاء نزدیک تار به نظر برسند. در حالی که اجسام دورتر واضح تر به نظر می رسند.

دوربینی زمانی رخ می دهد که یکی از موارد زیر وجود داشته باشد:

کوتاه بودن طول کره چشم

کوتاه‌تر بودن کره چشم از حد معمول می‌تواند یکی از دلایل دوربینی باشد. در بررسی دوربینی چشم در کودکان، توجه به وضعیت کره چشم اهمیت دارد. برای بررسی این وضعیت و انتخاب روش مناسب درمان دور بینی چشم در کودکان، مراجعه به متخصص چشم ضروری است.

انحنای غیرطبیعی قرنیه

کمتر بودن انحنای قرنیه از حد طبیعی نیز می‌تواند در دوربینی نقش داشته باشد. نازک‌تر بودن عدسی از حد معمول هم از علل دیگر است.

عوامل ژنتیکی و وراثت

دوربینی در کودکان می‌تواند زمینه ارثی داشته باشد و از والدین به فرزند منتقل شود؛ همچنین ممکن است با روند رشد چشم پیش از تولد یا در اوایل کودکی مرتبط باشد.

دوربینی همچنین می تواند به دلیل شرایط دیگری مانند دیابت، دررفتگی عدسی، تومورهای چشمی و غیره ایجاد شود.

انواع دوربینی چشم در کودکان کدام‌اند؟

دوربینی کودکان را بر اساس میزان عیب انکساری به درجات خفیف، متوسط و شدید تقسیم می‌کنند. نیاز به درمان تنها به این درجه وابسته نیست و به سن، علائم و وضعیت چشم‌های کودک نیز بستگی دارد.

دوربینی خفیف

در دوربینی خفیف، کودک ممکن است با کمک توانایی تطبیق چشم، دید واضحی داشته باشد و علامتی احساس نکند. با این حال، تشخیص نیاز به پیگیری یا عینک بر عهده چشم‌پزشک است.

دوربینی متوسط

در دوربینی متوسط، چشم برای واضح دیدن ممکن است تلاش بیشتری کند. برخی کودکان دچار خستگی چشم یا مشکل در فعالیت‌های نزدیک می‌شوند و ممکن است به اصلاح دید نیاز داشته باشند.

دوربینی شدید

در دوربینی شدید، جبران عیب انکساری برای چشم دشوارتر است و تاری دید یا مشکلات همراه مانند انحراف و تنبلی چشم ممکن است دیده شود. معاینه و پیگیری برای تعیین درمان مناسب اهمیت دارد.

علائم دوربینی چشم در کودکان چیست؟

اغلب، دوربینی در کودکان تشخیص داده نمی شود. زیرا کودکان واقعا در تمرکز چشمان خود برای جبران دوربینی خود خوب عمل می کنند. در بسیاری از موارد این کار به صورت ناخودآگاه انجام می شود. و کودک هیچ گاه متوجه تاری دید خود نمی شود.

اگر کودک شما یک مورد شدید دوربینی داشته باشد، به احتمال زیاد به سختی می تواند در هر فاصله ای واضح ببیند. این به این دلیل است که ماهیچه‌های داخل و اطراف چشم دائماً نیاز به تمرکز مجدد دارند. و باعث فشار و خستگی چشم می‌شوند که به دید نزدیک و دور آسیب می‌زند. با این حال، علائم و نشانه های رایجی وجود دارد که باید به آنها توجه کرد. آنها شامل موارد زیر است:

• سردرد پس از مطالعه یا انجام فعالیت‌های نزدیک: سردردهای مکرر یا خستگی پس از خواندن، نوشتن یا استفاده از کامپیوتر می‌تواند از نشانه‌های دوربینی باشد.
• خستگی و فشار چشم: کودک ممکن است فشار یا خستگی چشم را تجربه کند.
• تاری دید هنگام مطالعه: تصاویر یا اشیای نزدیک ممکن است تار دیده شوند، در حالی که دید دور واضح‌تر است.
• انحراف چشم به سمت داخل: چرخش چشم به سمت داخل نیز از نشانه‌هایی است که باید به آن توجه کرد.
• کاهش تمرکز و مشکلات یادگیری: مشکلات توجه، بی‌میلی به خواندن و یادگیری یا مشکل در عملکرد مدرسه نیز ممکن است دیده شود.

دوربینی چشم در کودکان چگونه تشخیص داده می‌شود؟

توصیه می شود که کودکان اولین معاینه چشم خود را در شش ماهگی و معاینه مکرر در سه سالگی انجام دهند. آوردن فرزندتان به معاینات منظم چشم بهترین راه برای تشخیص دوربینی است. غربالگری‌های مدرسه اغلب دوربینی را تشخیص نمی‌دهند. بنابراین ضروری است که معاینات جامع چشم را با چشم پزشکی در خیابان شریعتی برنامه‌ریزی کنید. بینایی کودک یا نوجوان شما می‌تواند تا بیست سالگی بدتر شود، بنابراین معاینات منظم چشم بسیار مهم است.

معاینه بینایی و بررسی حدت بینایی

یک معاینه جامع چشم شامل خواندن حروف بر روی نموداری است که در فاصله مشخصی قرار می گیرد. با استفاده از رتینوسکوپ، بینایی‌شناس یا اپتومتریست شما می‌تواند یک ارزیابی انکساری انجام دهد تا مشخص کند که آیا چشم‌های شما پرتوهای نور را دقیقا بر روی شبکیه از فاصله دور متمرکز می‌کنند یا از نزدیک.

تست انکساری چشم

سپس اپتومتریست از یک فوروتر برای اندازه گیری میزان عیب انکساری استفاده می کند که شامل لغزش لنزهای مختلف به داخل و خارج از میدان دید فرزند شما می شود. این نشان می دهد که آیا فرزند شما نزدیک بین است یا دوربین.

معاینه چشم با قطره سیکلوپلژیک

قطره سیکلوپلژیک به‌طور موقت توانایی تطبیق چشم را کاهش می‌دهد تا میزان دوربینی دقیق‌تر اندازه‌گیری شود. چشم‌پزشک درباره نیاز به استفاده از قطره و مراقبت‌های پس از معاینه راهنمایی می‌کند.

درجات دوربینی چشم در کودکان چگونه تعیین می‌شود؟

درجه دوربینی چشم کودک با بررسی عیب انکساری مشخص و بر حسب دیوپتر بیان می‌شود. چشم‌پزشک برای تصمیم‌گیری درباره پیگیری و درمان دور بینی چشم در کودکان، تنها به عدد اندازه‌گیری‌شده توجه نمی‌کند، بلکه آن را در کنار سن کودک و علائمی که دارد بررسی می‌کند. همچنین تفاوت درجه دوربینی در دو چشم و وجود تنبلی یا انحراف چشم در این ارزیابی در نظر گرفته می‌شود. بررسی مجموعه این موارد به چشم‌پزشک کمک می‌کند درباره پیگیری وضعیت کودک و درمان او تصمیم بگیرد.

عوارض درمان نکردن دوربینی چشم در کودکان چیست؟

دوربینی خفیف همیشه به درمان نیاز ندارد، اما دوربینی قابل‌توجه یا همراه با مشکلات دیگر، در صورت تشخیص و درمان نشدن، ممکن است بر رشد بینایی کودک اثر بگذارد.

تنبلی چشم

اگر تصویر واضحی به یک یا هر دو چشم نرسد، رشد طبیعی بینایی ممکن است مختل شود و تنبلی چشم ایجاد شود. تشخیص و درمان به‌موقع برای محافظت از بینایی کودک اهمیت دارد.

انحراف چشم

تلاش چشم برای جبران دوربینی در بعضی کودکان با چرخش چشم به سمت داخل همراه می‌شود. این وضعیت به ارزیابی چشم‌پزشک و پیگیری نیاز دارد.

مشکلات یادگیری و تمرکز

تاری دید یا خستگی چشم ممکن است انجام تکالیف و فعالیت‌های نزدیک را برای کودک دشوار کند. البته مشکلات یادگیری و تمرکز علت‌های مختلفی دارند و نباید آنها را بدون معاینه به دوربینی نسبت داد.

آیا دوربینی چشم در کودکان با افزایش سن برطرف می‌شود؟

در بسیاری از کودکان، با رشد چشم میزان دوربینی کاهش می‌یابد؛ اما این روند در همه کودکان یکسان نیست و نباید انتظار داشت که دوربینی همیشه با گذشت زمان کمتر شود. معاینات منظم به بررسی تغییرات بینایی کودک کمک می‌کند و مشخص می‌سازد که آیا درمان دور بینی چشم در کودکان ضروری است یا خیر. پیگیری وضعیت بینایی نیز امکان ارزیابی دوباره نیاز کودک به درمان را در طول زمان فراهم می‌کند.

درمان دوربینی چشم در کودکان چگونه انجام می‌شود؟

درمان دور بینی چشم در کودکان به میزان دوربینی، سن، علائم و وجود مشکلاتی مانند تنبلی یا انحراف چشم بستگی دارد. چشم‌پزشک پس از معاینه، روش مناسب و زمان پیگیری را تعیین می‌کند.

استفاده از عینک طبی

عینک طبی با عدسی مناسب به اصلاح دید کودک کمک می‌کند و در برخی موارد بخشی از درمان تنبلی یا انحراف چشم است. چشم‌پزشک بر اساس نتیجه معاینه مشخص می‌کند که کودک چه زمانی و با چه برنامه‌ای باید از عینک استفاده کند.

استفاده از لنزهای تماسی

لنز تماسی ممکن است برای برخی کودکان مناسب باشد. انتخاب آن به نظر چشم‌پزشک، شرایط چشم و توانایی کودک و خانواده در رعایت بهداشت و مراقبت از لنز بستگی دارد.

درمان تنبلی چشم همراه با دوربینی

اگر دوربینی با تنبلی چشم همراه باشد، پزشک علاوه بر اصلاح عیب انکساری ممکن است بستن چشم قوی‌تر یا روش‌های دیگر را توصیه کند. برنامه درمان و پیگیری باید مطابق نظر پزشک انجام شود.

درمان انحراف چشم ناشی از دوربینی

در برخی کودکان، عینک مناسب به کنترل انحراف چشم مرتبط با دوربینی کمک می‌کند. بسته به وضعیت کودک، چشم‌پزشک ممکن است درمان‌های دیگری را نیز بررسی کند.

آیا همه کودکان مبتلا به دوربینی به عینک نیاز دارند؟

خیر؛ همه کودکان دوربین به عینک نیاز ندارند. اگر دوربینی خفیف باشد و کودک علامتی نداشته باشد، ممکن است پیگیری وضعیت چشم کافی باشد. در مقابل، وجود علائم، درجه بالاتر دوربینی یا همراهی آن با تنبلی یا انحراف چشم می‌تواند در تصمیم پزشک برای تجویز عینک موثر باشد. بنابراین، درمان دور بینی چشم در کودکان برای همه یکسان نیست و پزشک با توجه به شرایط هر کودک درباره نیاز به عینک یا پیگیری تصمیم می‌گیرد.

چه زمانی برای دوربینی چشم کودک باید به چشم‌پزشک مراجعه کرد؟

اگر کودک هنگام انجام کارهای نزدیک از تاری دید، سردرد یا خستگی چشم شکایت دارد، برای معاینه مراجعه کنید. همچنین مشاهده انحراف چشم یا مشکل در دیدن، حتی زمانی که کودک از دید خود شکایتی ندارد، نیاز به بررسی دارد. توجه به این نشانه‌ها و مراجعه برای معاینه می‌تواند به بررسی وضعیت بینایی کودک و انتخاب روش مناسب برای درمان دور بینی چشم در کودکان کمک کند.

چگونه از سلامت بینایی کودکان محافظت کنیم؟

معاینات و غربالگری‌های توصیه‌شده را پیگیری کنید و به شکایت‌های کودک درباره دید یا خستگی چشم توجه داشته باشید. اگر کودک در مورد دید خود شکایتی دارد، آن را با چشم‌پزشک در میان بگذارید. در مسیر درمان دور بینی چشم در کودکان، اگر عینک یا درمان دیگری تجویز شده است، برنامه استفاده و مراجعه‌های بعدی را طبق نظر چشم‌پزشک دنبال کنید و به توصیه‌های او پایبند باشید.

سوالات متداول

نتیجه‌گیری

دوربینی در کودکان ممکن است بدون علامت باشد یا با خستگی چشم، سردرد و تاری دید همراه شود. درمان دور بینی چشم در کودکان به سن، میزان دوربینی و وضعیت چشم‌ها بستگی دارد و همه کودکان به عینک نیاز ندارند. برای بررسی بینایی کودک و تعیین نیاز به درمان یا پیگیری، به چشم‌پزشک مراجعه کنید.